Merhabalar, Bugün farklı bir konuyu anlatmak istiyorum. İnsanlara "ağız yoluyla olan zehirlenmelerin tedavisinde ne yapılmalı?" diye sorsak herhalde pek çok kişi "midesi yıkanmalı" şeklinde bir cevap verir. Bilmeyenler için açıklamak istiyorum, mide yıkaması dediğimiz işlem hastanın ağzından veya burnunda yumuşak plastik bir hortumun sokularak mide içeriğinin boşaltılma işlemidir. İşte bu işlem ağız yoluyla olmak üzere zehirlenen her hastada uygulanmalı mı? Hayır uygulanmamalı.

Mide yıkaması (gastrik lavaj) şu durumlarda uygulanabilir. Öncelikle hastanın maruz kaldığı zehir hastanın hayatını tehdit edecek veya ciddi zararlar verecek miktarda olmalı. Hasta bu zehire son 1 saat içinde (bazı özel ilaçlarda son 4-6 saat içinde ) maruz kalmış olmalı. Ya da bilinmeyen madde ve/veya bilinmeyen zaman olmalı. Bu şartlar gastrik lavajın olmazsa olmazıdır. Yani ağız yoluyla olan zehirlenmelerde mide yıkaması her hastaya uygulanabilecek bir tedavi yöntemi değildir. Çünkü bu müdahalenin de kendi içinde oldukça ciddi komplikasyon riski vardır. Mide içeriğinin solunum yollarına kaçması, yemek borusu yırtıkları, kalpte ritim bozuklukları, sıvı elektrolit dengesizlikleri önemli risklerdir ve bu riskler ölümcül olabilmektedir. Yani mide yıkaması yukarıdaki durumları sağlayan hastalarda uygulanabilir.

Baştaki soruya dönecek olursak; bu hastaların tedavisinde yaşamsal fonksiyonların takibi ve desteklenmesi çoğu zaman yeterli oluyor. Antidotlar (panzehir) ise ancak bazı zehirler için var. Zehirlerin çoğu için bir antidot yok. Mevcut antidotlar ise ancak özel durumlarda kullanılıyor. Zehirlenmelerde mide yıkaması ve antidot uygulaması rutin tedavi değildir ve her hastaya uygulanamaz.