Malum havalar ısındı ve piknik, mangal, kırda gezinti vs. gibi  “outdoor” aktivitelerin sayısı da  hızla artmaya başladı. Tabii bu aktiviteleri gerçekleştirirken akrep, böcek,arı sokması ya da yılan ısırığı gibi olaylarla sık karşılaşmak artık daha olası. Bu yazıda akrep sokmalarından bahsedeceğim. Akrepler Scorpionida cinsinin üyeleridir ve karada yaşayan en eski ve ilkel araknidlerden oldukları bilinmektedir. Saman rengi, sarı, açık kahverengi ya da siyah renkli olabilirler. Uzun ve büyük ayaklarından ya da kıskaçlarından, 2 parçalı karınlarından ve uzun ince kuyruğa benzer ucunda iğnesi olan 5 segmentli yapılarıyla kolayca ayırdedilebilirler. Genel bir kural olarak zehirli olanların kıskaçları daha incedir. Yani kıskaçları daha kalın olanlar ince olanlara göre daha az zehirlidir. Amerika ve Meksika’da Centruroides türleri, Brezilya’da Tityus türleri, Hindistan’da Buthus türleri, Ortadoğu, Kuzey Afrika ve Doğu Akdeniz’de Leirius ve  Androctonus türleri zehirli ve tehlikeli türlerdendir.

Akrepler sokarlar, ısırmazlar. Zehirlerinde nörotoksinler  ve hyaluronidaz/fosfolipaz  gibi doku yıkıcı  bir çok enzim ve madde bulunmaktadır.Genellikle çoğu sokma ciddi bulgular ortaya çıkarmaz. Sokulan bölgede lokal, ani gelişen ve yanma ile karakterize bir ağrı hissedilir. Lokal doku inflamasyonu ve paresteziler (his kaybı) olabilir. Bulgular saatler içinde geçer. Ancak zehirli sokmalarda ve özellikle 10 yaşın altındaki çocuklarda ciddi sistemik semptomlar ortaya çıkabilir. Nöbetler, paralizi, solunumun durması ve ölüm  görülebilir.

Peki akrep sokmalarında ne yapmalı?

Akrep sokmalarında yapılacak şey panik yapmadan hastayı en kısa süre içinde olay yerinden uzaklaştırmak acil servis hizmeti veren bir sağlık kurumuna götürmektir. Yaygın inanışın aksine sokulan yerin üstünden bağlama, yara yerini kesme, emme-tükürme gibi işlemler yararlı değildir, hatta bu işlemler hastaya yarardan çok zarar da verebilir. Hasta acile serviste genellikle izleme alınır  ve gerektiği takdirde akrep antivenomu ve/veya başka tedaviler uygulanabilir.